resim
E-Bülten

BREXIT VE OLASI SONUÇLARI

Hukuk Bülteni Ana Menü

Birleşik Krallık başbakanı David Cameron, 23 Ocak 2013 tarihli konuşmasında Avrupa Birliği üyelerinin yaşadığı ekonomik sorunlar, Euro bölgesinde yaşanan krizler ve Avrupa Merkez Bankası’nın almış olduğu sert önlemler nedeniyle partisinin bir dahaki seçimleri kazanması halinde Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden çıkmasına ilişkin referanduma gidileceğinin sözünü vermişti. Haziran 2016’da yapılan referandum ile birlikte katılanların yüzde 52’si Avrupa Birliği’nden ayrılma yönünde oy kullandı. Birleşik Krallık’ta yapılan referandumun etkileri ve sonuçlarına ilişkin merak edilen soruları yazımızda toplamaya çalıştık.

1. Referandum sonuçlarının Avrupa Birliği nezdinde bir etkisi var mıdır?

Referandum sonuçları, Avrupa Birliği düzenlemeleri ve sözleşmeleri uyarınca Avrupa Birliği üzerinde bir etkiye sahip değildir. Sonuçlar ile Birleşik Krallık Avrupa Birliği üyeliğinden hukuken ve fiilen çıkmış değildir, üyeliği devam etmektedir. Referandum sonuçları, sadece halkın çoğunluğunun Avrupa Birliği’nden ayrılma iradesini ortaya koymaktadır. Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılması için Lizbon Antlaşması (diğer adıyla Avrupa Birliği Antlaşması) uyarınca ayrılma prosedürünü başlatması gerekmektedir.

2. Birleşik Krallık hükümeti referandum sonuçlarına rağmen ayrılmama yönünde hareket edebilir mi?

Şu an hükümetin nasıl bir eylem alacağı belirsizliğini korumaktadır. Başbakan Cameron’ın Ekim’de istifa edeceğini açıklaması, Avrupa Birliği’nde kalmak isteyen Kuzey İrlanda’nın İrlanda ile birleşme çağrısında bulunması ve yine Avrupa Birliği’nde kalmak isteyen İskoçya’nın tekrar bağımsızlık talebinde bulunması sürecin belirsizliğini artırmaktadır. Ancak, hükümetin halkın çoğunluğunun iradesine uygun olarak ayrılma prosedürünü başlatması beklenmektedir.

3. Çıkışa karar verilmesi halinde süreç nasıl işleyecek?

Hükümetin halkın çoğunluğuna uygun bir şekilde hareket etmesi halinde Lizbon Antlaşması’nın 50. maddesi uyarınca Avrupa Birliği Konseyi’ne bildirimde bulunması gerekmektedir. Bildirim üzerine Konsey önderliğinde, Avrupa Birliği ile Birleşik Krallık arasında ayrılığa ve gelecekteki ilişkilerin çerçevesinin çizilmesine ilişkin bir antlaşma hazırlanacaktır. Bu antlaşmanın Avrupa Parlamentosu’nun onayından geçmesi ve Konsey’in nitelikli oy çoğunluğu sağlaması üzerine antlaşma imzalanır. İmzalanacak antlaşmanın yürürlük tarihi ile birlikte Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği üyeliği son erecektir.

50. madde uyarınca, bildirimin yapılmasında itibaren iki yıl içerisinde Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık arasında antlaşma sağlanamazsa iki yılın sonunda çıkış kendiliğinden gerçekleşmiş kabul edilecektir. Ancak, bu süre Konsey’in oybirliği ile karar vermesi halinde uzatılabilecektir. 

4. Süreç ne kadar sürecek?

Şu an Birleşik Krallık hükümetinin Avrupa Birliği Konseyi’ne resmi çıkış bildiriminde bulunması gerekmektedir. Bu bildirim üzerine Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği arasında çıkış antlaşması görüşmeleri başlayacaktır ve bu süreç Avrupa Birliği Konseyi’nin oy birliği ile süre uzatmaya karar vermemesi halinde iki yıl sürecektir. İki yılın sonunda anlaşma sağlanamaması halinde çıkış kendiliğinden gerçekleşmiş kabul edilecektir. Şu aşamada bildirimin yapılmasından itibaren iki yıllık bir süreç beklenmektedir. 

5. Çıkış tarihine kadar Birleşik Krallık’ın üyeliği devam edecek mi?

Evet, Birleşik Krallık Avrupa Birliği ile imzalayacağı çıkış antlaşmasının yürürlük tarihine kadar Avrupa Birliği üyesi olmaya devam edecektir. Avrupa Birliği mevzuatı ve Antlaşmalar Birleşik Krallık üzerinde bağlayıcılığını devam ettirecektir, Avrupa Birliği’ne karşı tüm hakları ve sorumlulukları devam edecektir.

 6. Çıkış sonrasında Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği arasındaki ilişki nasıl devam edecek?

Bu konu da belirsizliğini korumaya devam etmektedir, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık arasındaki ilişkinin çerçevesi imzalanacak olan çıkış antlaşması ile belirlenecektir. Gelecekteki ilişkinin Norveç ile olduğu gibi Avrupa Ekonomik Bölgesi üyeliği, İsviçre ile olduğu gibi İç Pazar üyeliği, Türkiye ile olduğu gibi Gümrük Birliği veya ABD veya Kanada ile olduğu gibi bir ticari iş birliği antlaşması şeklinde olması beklenmektedir.

Saygılarımızla,

Egemenoğlu Hukuk Bürosu

Egemenoğlu Hukuk Bürosu

Levent Mahallesi Altzeren Sokak No:1 Levent - Beşiktaş 34330, İstanbul Türkiye

Egemenoğlu Hukuk Bürosu Her Hakkı Saklıdır.

E-Bülten Üyeliği